Romatizmal hastalıklar; eklemleri, kasları, bağ dokularını ve bazı durumlarda iç organları etkileyebilen, çoğu zaman kronik seyirli hastalık grubunu kapsar. Romatoid artrit, ankilozan spondilit, osteoartrit, bağ dokusu hastalıkları ve inflamatuar romatizmalar bu gruba dâhildir. Bu hastalıklarda temel sorun; ağrı, eklem sertliği, hareket kısıtlılığı ve zamanla fonksiyon kaybıdır.
Rehabilitasyon süreci, yalnızca ağrının azaltılmasına değil; eklem hareketliliğinin korunmasına, kas–iskelet sisteminin dengelenmesine ve günlük yaşam fonksiyonlarının sürdürülebilmesine odaklanır. Hastalığın tipi, aktivite düzeyi ve bireyin genel durumu rehabilitasyon planlamasında belirleyicidir.
Değerlendirme Yaklaşımı
Romatizmal hastalıklarda değerlendirme; ağrı düzeyi, eklem hareket açıklığı, kas kuvveti, postür ve fonksiyonel hareketlerin birlikte ele alındığı çok yönlü bir süreçtir. Hastalığın aktif veya sakin dönemde olması, uygulanacak yaklaşımların içeriğini doğrudan etkiler. Amaç, eklemlere binen yükü ve vücudun kompansasyon mekanizmalarını doğru şekilde analiz etmektir.
Rehabilitasyonda Temel Yaklaşımlar
Romatizmal hastalıklarda rehabilitasyon, genellikle konservatif ve destekleyici yöntemler üzerine kuruludur. Süreçte;
-
Eklem hareketliliğini korumaya ve artırmaya yönelik uygulamalar
-
Kas–bağ dokusu adaptasyonunu destekleyen manuel yaklaşımlar
-
Ağrıya bağlı gelişen koruyucu kas gerginliklerini azaltmaya yönelik çalışmalar
-
Gövde ve postür dengesini destekleyen uygulamalar
önemli yer tutar. Bu yaklaşımlar, eklemlerin mümkün olan en fonksiyonel şekilde kullanılmasını desteklemeyi amaçlar.
Hareket, Egzersiz ve Günlük Yaşam
Romatizmal hastalıklarda kontrollü ve düzenli hareket, rehabilitasyonun temel bileşenlerinden biridir. Egzersizler yüksek zorlanmadan kaçınılarak, eklem koruyucu prensipler doğrultusunda planlanır. Hareket çalışmaları; kas gücünden çok eklem uyumu, denge, esneklik ve farkındalık üzerine odaklanır.
Günlük yaşamda doğru duruş, eklem koruma stratejileri ve enerji yönetimi, uzun vadede fonksiyon kaybının yavaşlatılmasına katkı sağlar.
Uzun Dönem ve Bütüncül Bakış
Romatizmal hastalıklar çoğunlukla uzun süreli takip gerektirir. Bu nedenle rehabilitasyon süreci, tıbbi tedavilerle uyumlu ve multidisipliner bir anlayışla yürütülmelidir. Amaç; hastalığı ortadan kaldırmak değil, ağrı ve sertliği yönetmek, hareket kapasitesini korumak ve yaşam kalitesini desteklemektir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Romatizmal hastalıklarda kişiye özel değerlendirme ve takip gereklidir.